Александрия сеннасы
Сенна – ыстық климатта өсетін өсімдік. Табиғатта ол Африкада таралған, ал дәрілік мақсатта Орта Азия мен Үндістанда өсіріледі. Ертеден бері оның басқа атаулары да белгілі: Александрия жапырағы (Александрия порты арқылы шығарылғандықтан), өткір жапырақты кассия, тар жапырақты (Мекке) және қарапайым кассия.
Сенна шөбінің құрамында құнды белсенді заттар бар: флавоноидтар, органикалық қышқылдар, мирицил спирті, гликозидтер, стериндер, шайырлы заттар және слиз. Қазіргі зерттеушілер оның құрамынан жаңа пайдалы заттарды табуды жалғастыруда.
Құрамының арқасында сенна іш жүргізгіш, өт айдағыш және гепатопротекторлық әсер көрсетеді. Ол келесі жағдайларда пайдалы:
Сенна жапырақтары іш қатуды емдеуде, ішек тонусы төмендеген кезде оның моторикасын арттыруда тиімді. Пациенттер сенна шайын қолданғанда ауырсыну немесе спазмдар болмайтынын, басқа іш жүргізгіш құралдарға қарағанда әсері жұмсақ екенін атап өтеді.
Ішектің көптеген аурулары кезінде жарықшақтарды немесе геморройды жарақаттамау үшін нәзік босату қажет. Мұндай жағдайларда сенна жапырақтары да көмектеседі.
Хирургияда операция алдында немесе рентгенологиялық зерттеу алдында сенна шөбі жиі қолданылады, өйткені ол ішекті толық тазартуға мүмкіндік береді.
Құрсақ қуысына жасалған операциялардан кейін де ішектің жұмысын реттеу үшін құрамында сенна бар шөп шайларын қолдану ұсынылады.
Бауыр мен өт қабының ауруларын емдеуде де сенна жапырағы қолданылады, себебі ол өт бөлінуін жақсартады.
Қарсы көрсетілімдер
Сенна жапырақтарын дәрігермен кеңеспей немесе сенімсіз ақпарат көздеріне сүйеніп қолдану жанама әсерлерге әкелуі мүмкін. Белсенді іш жүргізгіш әсеріне байланысты өсімдікті ұзақ уақыт қолдану ағзаның сусыздануына және калийдің азаюына себеп болуы ықтимал. Сондықтан бұл өнімді жиі қолдану ұсынылмайды.
Жоғары дозада қабылдағанда келесі жанама әсерлер байқалуы мүмкін:
- оң қабырға астындағы ауырлық;
- бас айналу;
- спазмдар мен құрысулар;
- несеп түсінің өзгеруі;
- күшті диарея;
- жүрек ырғағының бұзылуы.
Автор: медицина ғылымдарының кандидаты Тихомирова А.И.